Feodal Örgütlenmede Sınıflar ve Yıkılış

Feodal Örgütlenmede Sınıflar
Feodal Örgütlenmede Sınıflar 3’e ayrılır.

Soylular Sınıfı

Soylular sınıfı, üretim yapan serflerin çalıştığı toprağın sahibi olan ve sertler üzerinde askeri/yönetici sınıf olarak oturan sınıftır. Soylu sınıfı, feodal düzende yaşayan nüfusun ortalama olarak onda birini oluştururdu. Üretim yapmayan soylular, serflerin yapmış olduğu üretimden pay alarak geçinirlerdi. Soylu sınıfına mensup olanlar barış zamanında malikânelerini, yani feodal beyliği yönetirlerdi. Savaş zamanında ise şövalye olarak zırhlarını ve askeri donanımlarını donanıp kendilerine bağlı diğer şövalyelerle birlikte kralın veya başka bir soylunun ordusuna katılırdı.

Ruhban Sınıfı

Ortaçağ’da soylu olmadığı halde güç ve nüfuza sahip olan bir diğer sınıf ise ruhban sınıfıdır. Ruhbanlar, Katolik kilisesine bağlı olan papaz, keşiş ve diğer din adamlarından oluşur.

Örgütsel karakteri feodal yapıda olmamasına karşın kilise de feodalizmin şekillenmesinde önemli rol oynamıştır. Manastırlar ve kilise ileri gelenleri sayesinde bizzat kilise tarafından elde tutulan geniş topraklara sahipti. Birçok başkeşiş ve başrahip, feodal beylerin benzeri bir konuma gelmiştir.

Dinsel ideolojinin hüküm sürdüğü Ortaçağ’da Katoliklerin ruhani lideri Papa’nın çok büyük yaptırım gücü vardı. Kralları bile aforoz edebiliyordu. Ayrıca Frank Karolenj dahi Kutsal Roma-Germen İmparatorları, Papa’nın önünde diz çökerek taç giyiyorlardı.

Köylüler (Serfler) Sınıfı

Feodal piramidin en alt ve en geniş tabakasını oluşturan serfler, soylunun toprağında üretim yapar ve tükettikleri çok az miktar haricindeki bütün ürünü soyluya verirlerdi. Diğer taraftan serfler, soyluların şato tamiri gibi işlerinde de işçi olarak çalışırlardı. Serfler, siyasal haklara ve istediği zaman başka köylere göç etme hakkına sahip değillerdi. Serf, feodal beye bağlıdır ve beyliği terk etmesi kesinlikle yasaklanmıştır.

Derebeylik Düzenin Yıkılması

Feodalizm, Avrupa‘daki ekonomik dengelerin değişmesiyle yıkılmıştır. Avrupa’da 10. Yüzyıl sonrasında yavaş yavaş yükselişe geçen ticaret, feodal düzeni kıracak dinamik olmuştur. Buna rağmen feodalizmin tamamen ortadan kalkması uzun zaman almış, son kalıntıları ancak Sanayi Devrimi ile yıkılmıştır.

Ticaretin Canlanması

Roma lejyonlarının sağladığı güven ortamında ticaret gelişme imkânı bulmuştu. Roma siyasi yapısının çökmesinin ardından ise Avrupa’da ticaret yok olma derecesine gelmişti. Fakat 9. yüzyıl sonrasında Avrupa’da feodal yapının kurumsallaşmasıyla yerel beylikler güvenliği az da olsa sağlamış ve göçebe istilalarını durdurmayı başarmıştı. Bu gelişme, ticaretin tekrar gelişmesine zemin hazırlamıştır.

Ticaretin tekrar eski gücüne gelmesindeki etkili diğer bir sebep Haçlı Seferleri’dir. Haçlı Seferleri ile doğuyla tanışma fırsatı yakalayan Venedik, Ceneviz, Pisa gibi İtalyan kent devletleri Akdeniz’de İslam uygarlığı ile ticarete başlamıştı. Akdeniz’e hâkim olan ve Orta Çağ’ın ilk denizaşırı imparatorluklarını kuran bu devletler, ticaretten kazandıkları artı ürün ile zenginleştiler.

Feodal Bölünmüşlükten Mutlak Monarşilere

Feodal beylerin ekonomik güç üzerindeki hâkimiyeti kalkınca, krallar feodal beyler karşısında güçlü duruma geçti. Artık Avrupalı krallar, ticaret vergileri ile tamamen kendilerine bağlı bir ordu kurabilecek ve Feodal beyleri daha sıkı kontrol edebilecekti.

Fakat feodal beylerin şatolarının surlarından dolayı alınması imkânsız yerler olması, kralların mutlakıyetçi yönetimi kurmasını geçici olarak engellemiştir.

Mutlak krallıkların ortaya çıkması ancak ateşli silahların icadı ve savaş alanlarında kullanılmasından sonra olacaktır.

İlk kez 1089 Kosova Savaşı’nda kullanılan topun kaleleri ele geçirmek için mükemmel bir silah olduğu İstanbul’un fethinin ardından anlaşıldı. Top sayesinde kalelerin arkasında saklanma avantajını yitiren feodal beyler krala bağlılığını bildirmek zorunda kaldı. Böylece Feodalite siyasi yapılanmadaki yerini güçlü ve mutlakıyetçi monarşilere bıraktı.

Serfliğin Ortadan Kalkması

Değişen ekonomik koşullar sonucunda para, yani taşınabilir servet olgusu tekrar önem kazandı. Serflerden vergi almayan ama ürettikleri ürünü alan feodal beyler bu değişim karşısında zor duruma düştüler. Ticaretlerini devam ettirmeleri için mal sağlayabilmeleri lazımdı. Bunun için paraya ihtiyaçları vardı ve bu parayı yıllık vergi karşılığında serflere özgürlüklerini verme yoluna giderek temin etmeye çalıştılar.

Bu sebepten dolayı 15. ve 16. yüzyıllara gelindiğinde Avrupa’nın büyük kısmında hukuksal olarak olmasa da fiili olarak serflik sınıfı bozuldu. Tamamen ortadan kalkması ise ancak Napolyon Savaşları sırasında gerçekleşmiştir.

Feodal Örgütlenmede Sınıflar

Feodal Örgütlenmede Sınıflar

Derebeylik Düzenin Yıkılması

Serfliğin Ortadan Kalkması

Bir cevap yazın